دکتر علی واشقانی فراهانی

آن را نام ببرید؟

مجموعه اعتقادات و اعمالی که فطرت و ساختار وجودی آدمی آن را اقتضا می کند و در پرورش استعدادهای آدمی مؤثر است فطری بودن یعنی مطابق بودن محتوای دین با ساختار وجودی انسان . عناصر اصلی دین توحید،نبوت و معاد است

4-    اسرائیل نام کدام پیامبر است و عنوانی دیگری که برای قوم بنی اسرائیل به کار رفته است شرح دهید؟

یکی از نام های یعقوب (ع) است عبرانیان عنوان دیگری که برخی از دانشمندان معتقدند پس از ورود حضرت ابراهیم(ع) به سرزمین کنعان بر آن نهاده شد به عبور کردن حضرت از رود فرات اشاره دارد

5-    عذاب هایی که بعد از شکنجه های پیروان حضرت موسی(ع) فرعونیان به آن دچار شدند چه بود؟

قحطی،کم شدن میوه  ها،طوفان، هجوم ملخ ها،تبدیل آب ها به خون

6-    موضوعات کتاب مقدس چیست و شامل چند عهد است؟

مجموعه ای از نوشته های کوچک و بزرگ است که مسیحیان همه و یهودیان بخشی از آن را کتاب آسمانی خود می دانند در زبان یونانی بایبل(کتاب ها) و عربی با عنوان عهدین به کار می رود – شامل:

الف- عهد قدیم(بخش مورد اعتقادیهودیان است که درآن خدا از انسان پیمان گرفته تا برشریعت الهی گردن نهد این عهد ابتدا با حضرت ابراهیم(ع) بسته و در زمان حضرت موسی تجدید و تحکیم شد)

ب- عهد جدید پیمان برسر محبت خدا و حضرت عیسی(ع) است

7-    کتاب مقدس یهود به چند بخش تقسیم می شود؟

الف: شریعت موسی یا تورات که شامل 5 بخش (سفرپیدایش،سفرخروج،سفرلاویان،سفراعداد،سفرتثبیه) است

ب: انبیا و کتاب های مختلف

ج: مکتوبات که شامل مزامیر،ایوب،غزل غزل ها،سلیمان و...

8-    دلایل تحریف کتاب مقدس چیست؟

الف: طبق توصیه حضرت عیسی(ع) که به فرستاده بعد از خود (نام احمد) بشارت داده است

ب: نسبت دادن صفات ناپسند به انبیا الهی که در قرآن انبیا از آن صفات مبرا هستند

ج: دلایل قطعی عقلی ایجاب می کند که پیامبران و آموزگاران الهی از هر گناه و آلودگی و اشتباه پیراسته باشند

9-    تفاوت کتاب مقدس و قرآن در مورد انبیا چیست؟

قران پیامبران الهی را معصوم و عاری از هر گونه گناه و صفات نا پسند می داند اما کتاب مقدس برای انبیا صفاتی مانند شراب خواری،مستی،دروغگویی،بی احترامی به پدر و مادرنسبت داده است

10- عوامل پیشرفت تمدن اسلام را نام برده و برای هریک مثالی بیاورید؟

الف: تشویق اسلام به فراگیری علم، پیشرفت در صنعت کاغذ،قلمرو شیمی(جابرابن حیان) ،صنعت ،ریاضیات(خوارزمی)،پزشکی(مثل کتاب قانون ابن سینا)

ب: بسط عدالت،اهتمام پیامبر(ص) به تحقق و بسط عدالت در داوری،در برابر قانون،حوزه اقتصاد،امور معنوی و مادی

ج: مدارا و همزیستی مسالمت آمیز با پیروان دیگر مذاهب سوره عنکبوت(با اهل کتاب جز به شیوه ای که بهتر است مجادله مکنید

بخش دوم

1-    عناصر محوری نبوت چیست و مباحث آن در چند بخش مطرح می شود؟

عناصر محوری نبوت وحی الهی و پیام آور وحی است و در دوبخش نبوت عامه و خاصه مطرح می شود

2-    دلایل ضرورت نبوت را نام ببرید؟

-        آفریدگار همه هستی حکیم است و کار لغو و بیهوده انجام نمی دهد

-         هدایت انسان برای زندگی اخروی و جاودانه( چون نوع زندگی دنیوی در آن تأثیر گذار است)

-        حکمت خداوند اقتضا می کند که هر موجودی به کمال مطلوب برسد

-        انسان آگاهی شایسته و کافی برای شناخت خداوند و پی بردن به حقیقت ندارد بنابراین عقل و دانش انسان به تنهایی نمی تواند راه سعادت همه جانبه را بشناسد. معلومات بشر نسبت به مجهولاتش مانند نسبت نردبان به فضای نامتناهی جهان است(انیشتن)

3-    عقیده امام رضا(ع) در مورد ضرورت نبوت چیست؟

از آنجا که قوای فکری بشر قادر به درک سود و زیان نیست خداوند نیز برتر از آن است که خود بر انسان تجلی نماید،سخن بگوید پس رسول خدا بین او و مردم واسطه می شود تا  امر و نهی و آداب خدا را به انسان انتقال دهد زیرا در زمان خلقت چیزی نبود تا به وسیله آن نیاز های خود را بشناسد

4-    اهداف بعثت انبیا را نام ببرید؟

-        بیدار کردن فطرت خفته انسان ها برای هدایتشان به سوی خداوند

-        آزاد کردن انسان از قید و بندهای نادرست(سنت ها و ارزش های دروغین که مانع رشد و تعالی انسان ها می شوند)

-        دعوت به توحید و پرهیز از شرک که  مهم ترین هدف است

-        برپایی قسط و عدالت در جامعه بشری و مبارزه با اسراف و تبذیر

-        آشنا کردن مردم با حکمت تعالیم الهی و تزکیه و تطهیر آنان

-        بشارت و انذار، علاج امراض روحی

-        به کمال رساندن فضایل اخلاقی(ارتقاء و تکمیل کرامت های اخلاقی)

5-    معنای وحی در لغت و اصطلاح چیست؟

در لغت یعنی هر نوع ادراک و تفهیم سرَی و پنهانی و در اصطلاح،آگاهی ویژه ای که خداوند آنرا در اختیار پیامبران نهاده تا از طریق پیام ها و تعالیم خود را به انسان برساند که بر 4روش انجام شده است ازطریق روح قوی یا رویا و خواب،ازطریق قلب پیامبران،از طریق سخن گفتن و توسط فرشته وحی

6-    دو مورد از تفسیر های نا روا از وحی را بیان کنید؟

الف: برخی پیامبران را از نوابغ دانسته و وحی را ناشی از تفکر وآرای آنها می دانند

ب: برخی وحی انبیا را از سنخ تجربه های عرفانی عارفان می دانند

7-    معنای معجزه چیست؟

عمل خارق العاده ای که پیامبران الهی برای اثبات نبوت خویش انجام می دهند(اموری که مطابق قوانین جاری و عادی طبیعت نباشد، همچنین همراه با ادعای نبوت،همراه با دعوت به مقابله یا تحدی باشد)

8-    معنای عصمت را بیان کرده و اقسام آنرا نام ببرید؟

مصونیتی خاص یا ملکه ای نفسانی که پیامبران را از ارتکاب گناه و خطا باز می دارد و یکی از شرایط نبوت است ،عصمت در مقام دریافت و حفظ و ابلاغ وحی،عصمت از معصیت و گناه،عصمت از خطا و اشتباه در امور فردی و اجتماعی

9-    عامل و منشأ عصمت پیامبران چیست؟

الف: اندیشه ای جز رضا و خشنودی خداوند در سر ندارند،خدا را ناظر اعمال و کردار خود می دانند

ب: علم پیامبران نسبت به عظمت و نتایج نیکوی اطاعت خدا و پیامدهای ناگوار معصیت

درکل شایستگی ذاتی،مجاهدت های فردی و اجتماعی،عنایات و توجهات خداوند سبب عصمت است

10-نقش دین در زندگی دنیایی چیست؟

خداوند دین را برای سعادت دنیا و آخرت انسان ها نازل فرموده و سعادت اخروی انسان تابع و بازتاب زندگی سعادتمندانه انسان در دنیاست که تنها از طریق عمل به تعالیم دین میسر است

11-مهمترین مباحثی که در مورد نقش دین در زندگی آمده است را بیان کنید؟

الف: جامعیت و کمال دین(دین اسلام متناسب با همه ابعاد زندگی و نیاز های انسان قوانین وضع نموده است)

ب: سکولاریسم (آموزه های وحیانی، دینی و ماورای طبیعی را نادیده می گیرند یعنی دنیا مداری و دین گریزی)

ج: لیبرالیسم(آزادی خواهی اختیار و قدرت انتخاب انسان ها در مورد سرنوشت خود)

12- زمینه ها و عوامل پیدایش سکولاریسم نام ببرید؟

-        متون مقدس و منابع اولیه دینی مثل جدایی دین از سیاست،نبود قوانین اجتماعی و حکومتی، ناسازگاری آموزه های کلامی و فلسفی مسیحیت با عقل و علوم تجربی

-        رفتار و برخورد نادرست متولیان کلیسا مثل فساد اخلاقی،برخورد های خشن با دانشمندان

13-مبانی سکولاریسم را نام ببرید؟

-        علم گرایی یعنی حوزه معرفت باید به حوزه دانش تجربی محدود گردد و امور غیر عقلانی از حوزه علم جدا شود

-        عقل گرایی بر اساس آن عقل نباید از اصول دینی بهره مند شود ودر عرصه های زندگی به جای دین بر عقل تکیه کرد

14- عواملی که باعث شد متفکران غرب از دین فاصله بگیرند(ترجیح عقل گرایی به دین)؟

-        آموزه های مسیحیت مثل تثلیث،گناه ذاتی انسان، وتجسد مسیح

-        تعابیر متفکران مسیحی

-        برخورد نادرست متولیان کلیسا با متفکران و فیلسوفان

15-دید گاه اسلام را در باب سکولاریسم بیان کنید؟

با توجه به این آیه قرآن(مابه خاندان ابراهیم کتاب وحکمت دادیم و به آنان ملکی بزرگ بخشیدیم)منظور  مرجعیت علمی و دینی و مرجعیت سیاسی است و اجرای احکام اسلامی نیازمند تشکیا حکومت است،  می توان نتیجه گرفت که دین با فرمانروایی و تدبیر سیاسی جامعه سازگار ی دارد و با تدبیر زندگی دنیایی مردم هم سو است و سکولاریسم نیز با تعالیم قرآن ناسازگار است

16-معنای لیبرالیسم چیست؟

پدیده و ایدئولوژی غرب صنعتی است که از تمدن غرب متمایز نیست و از نام حزبی سیاسی که در اویل قرن 19 از استقرار حکومت مشروطه در اسپانیا حمایت می کرد، برآمده است که طرفدار آزادی و مخالف دیکتاتوری و خودکامگی است

17-مبانی و ارزش های لیبرالیسم را نام ببرید؟

-        فردگرایی،برتری فرد برجامعه که هویت افراد بر مبنای وضعیت گروههای اجتماعی تعیین می شد

-        آزادی،فرد از تضییقات و اجبارهای ناعادلانه و بازدارنده ای که حکومت ها و سنت ها به او تحمیل می کنند آزاد باشد

-        عقل گرایی،انسان با عقل می تواند سرنوشت خویش بسازد،عقل را راهنما و هدایت گر خود می دانند نه وحی را،جدا بودن نهاد دین از نهاد دولت

-        عدالت و برابری حقوق انسان ها،قانون نباید به برخی امتیازات خاصی بدهد و به برخی نیز تبعیض های خاصی تحمیل کند

-        تساهل(مدارا)،آزادی بیان،آزادی تشکیل انجمن ها،آزادی دین و مذهب

18-راز تعدد شرایع چیست؟

شرایط زندگی انسان ها در طول تاریخ اقتضا دارد که برخی احکام جزئی و فرعی با هم متفاوت باشند چون این شرایط متغیر است احکام متناسب با آنها نیز تغییر می کند و این راز تعدد و نسخ شریعت هاست

19-راز جاودانگی و حقانیت شریعت اسلام در چیست؟

قوانین اسلام براساس ساختار وجودی و فطرت انسان وضع شده اند ،چون این گوهر وجودی در طی اعصار و قرون ثابت است قوانین اسلام نیز ثابت و پابرجاست و رمز بقای قوانین اسلام همین است

20-احکام هر مسئله توسط عالمان به چند روش مشخص می شود؟

-        حجیت و حکم عقل

-        قاعده اهم و مهم

-        گشوده بودن باب اجتهاد

-        پیروی از قوائد حاکمه فقهی

21-دیدگاه هایی که درباب مذاهب و شریعت های مختلف آمده است را بیان کنید؟

-        حقانیت و نجات بخشی مطلق یک دین(انحصار گرایی)تنها یک دین(اسلام) حقانیت کامل دارد و پیروان آن اهل نجات اند

-        شمول گرایی،یک دین خاص حق مطلق است(مسیحیت)کسانی هم که مسیحی نیستند می توانند به سعادت جاودانه برسند

-        کثرت گرایی،همه مذاهب هم زمان از حقانیت و نجات بخشی برخوردارند

22-ویژگی های علوم تجربی در باره دین چیست؟

قلمرو فعالیت آن از طریق مشاهده و آزمایش در باره اموری مادی است،مفاهیم و قوانین علمی بازنمود جهان عینی اند،هیچ نظریه ای را نمی توان اثبات کرد فقط توافق بیشتر یا بهتری با معلومات موجود دارد (هیچ گاه به صورت یقینی مطرح نمی شوند)روش علمی تنها راه کشف حقایق عالم است

23-دیدگاه اسلام در باره علوم تجربی چیست؟

خداوند در قرآن مطرح می کند از آنچه بدان علم ندارید تبعیت نکنید  و یکی از حوزه های عقل علوم تجربی است وعقل و تفکر حجیتی خاص دارد وهمسان با سخنان پیامبران الهی است و هیچ گاه این دوبا هم ناسازگار نیستند

24-انواع رابطه علم و دین را نام ببرید؟

-        علم و دین دو شیوه بیان یک واقعیت

-        علم تأیید کننده دین

-        علم ودین مکمل یکدیگر

-        ناسازگاری علم و دین

-        جدایی کامل حوزه علم از دین

بخش سوم

1-    ابعاد اعجاز قرآن را بنویسید؟

-        فصاحت و بلاغت (دارای الفاظ شیوا و زیبا و اعجاب برانگیز)

-        اعجاز قرآن از نظر معارف الهی(دارای عادلانه ترین قوانین،ارزشمند ترین دستورها و مواعظ

-        اعجاز از نظر هماهنگی و عدم اختلاف در سبک و محتوا

-        اسرار آفرینش مثل حرکت زمین،تلقیح یا گرده افشانی برخی از گیاهان توسط باد،جاذبه عمومی

-        اعجاز از نظر خبرهای غیبی مثل ناتوانی انسان ها از معارضه با قرآن،پیروزی رومیان بر ایران،پیروزی پیامبر بر مشرکان،خبر بازگشت پیامبر به مکه

2-    برخی از دلایل تحریف ناپذیری قرآن را بیان کنید؟

-        گواه تاریخ بر آموزش قرآن توسط مسلمانان،کشته شدن تعداد کمی از حافظان قرآن در جنگ، اجماع مسلمانان بر عدم تحریف

-        حفظ و صیانت قرآن بر عهده خداوند

-        دعوت مسلمانان توسط امامان برای تدبر و عمل به قرآن

3-    سنت را تعریف کنید؟

در لغت روش و طریقه و در اصطلاح به معنای تمام گفتارها(تبیین آیات الهی) ،کردارها و تقریر های معصومان می باشد

4-     معنای عقل را در اصطلاح بیان کنید و بر چند بخش تقسیم می شود؟

قوه ای است در انسان که اورا از سایر حیوانات متمایز می سازد و انسان به واسطه آن به تفکر و استدلال می پردازد، امور خوب، بد،حق و باطل را از یکدیگر باز می شناسد که بر عقل نظری و عقل عملی تقسیم می شود

5-    حجیت عقل را بیان کنید؟

حجیت احکام یقینی عقل نظری و عملی ذاتی است و لزومی ندارد حجیت خود را از منبع دیگری به دست آورد و مخصوص احکام بدیهی یا استدلال های برهانی و یقینی است

6-    دو دیدگاه اصلی در رابطه عقل و دین را بیان کنید؟

-        ایمان گرایی: دیدگاهی که ساحت دین را قلمرویی می داند که فعالیت عقلانی در آن کارآمد نیست

-        عقل گرایی: اعتقادات دینی را قابل ارزیابی با معیارهای عقلانی می داند و به سازگاری دین و عقل معتقد است

7-    خاتمیت به چه معنا است؟

یکی از ضرویت دین اسلام است به این معنا که سلسله پیامبران الهی با پیامبر اسلام ختم می شود

8-    آیه ای که در قرآن به خاتمیت اشاره کرده است را بیان کنید؟

سوره احزاب،آیه 33- ما کانَ محمداً أبا أحدٍ من رجالکم و لکن رَسول لله و خاتم النبیین؛ محمد پدر هیچ یک از مردان شما نیست، ولی فرستاده خدا و خاتم پیامبران است

9-    تفاوت معنای نبی و رسول چیست؟

نبی: ازطرف خداوند به او وحی می شود، عام تر از رسول است، حتماً کتاب آسمانی سریعت جداگانه ندارد تعداد شان 313 نفر است

رسول: مأمور است آنچه که به او وحی شده است را تبلیغ کند،دارای کتاب و شریعت جداگانه است همچنین رسول نبی نیز است تعداشان 124 هزار نفر است

10-شبهات دربارۀ خاتمیت را نام ببرید؟

-        خاتمیت پایان حاکمیت دوره غریزه

-        خاتمیت پایان دوران ولایت شخصی

-        ناسازگاری خاتمیت با مرجعیت علمی امامان معصوم

11-روش های صحیح تفسیر قرآن را نام ببرید؟

آگاهی از قوائد زبان عربی و معانی الفاظ قرآن،تفسیر قرآن به قرآن،مراجعه به احادیث صحیح، توجه به شأن نزول آیات،آگاهی از تاریخ محیط نزول قرآن، شناخت آیات مکّی و مدنی، پرهیز از پش داوری

بخش چهارم

1-امام در اصطلاح  به چه معنایی است؟

2-    امام در اصطلاح متکلمان شیعه کسی است که در مقام جانشین  رسول خدا،نسبت به همه امور دینی و دنیوی جامعه اسلامی ریاست الهی عام و فراگیر دارد

3-    امام باید دارای چه ویژگی هایی باشد؟

-        از جانب خدا نصب گردد،

-        دارای مقام عصمت یعنی پیراستگی از گناه و خطا

-         نسبت به همه امور دینی علم لدنی، وگسترده داشته باشددر رفع مشکلات نیازمند دیگران نباشد

4-    دیدگاه های اهل تسنن و شیعه در مورد امامان چیست؟

امامت در نظر اهل تسنن از مصالح همگانی است که به خود امت بستگی دارد،آنها هر کسی را تعیین کنند او پیشوا و امام خواهد بود اما از نظر شیعه ستون و پایه دین است و پیامبر باید امام راتعیین کند امام نیز باید از گناه های کبیره و صغیره مصون باشد

5-    دلایل عقلی ضرورت نیاز به امام بعد از پیامبراسلام را بیان کنید؟

-        درطول23سال نبوت زمان کافی برای بیان تفاصیل و جزئیات احکام الهی وجود نداشت،در مدت 13سال نبوت تعدادی اندکی ایمان آوردند،وجود جنگهای زیاد در مدینه

-        به وجود آمدن فرقه های مختلف با عقاید مختلف مثل خوارج که آیات الهی را مطابق با باورهای خود تفسیر می کردند

6-     وجود امام معصوم برای چیست؟

وجود امام معصوم برای به دست دادن تفسیر صحیح معارف و احکام اسلامی  مثل صفات خدا،لوح و قلم ،عرش و کرسی،قضا و قدر،جبر و اختیار،بهشت و دوزخ، شفاعت لازم است

7-    جهل احادیث و نسبت های دروغ به پیامبر بعد از رحلتش توسط یهودیان، مسیحیان،مسلمانان

8-    دلایل قرآنی ضرورت امامت را نام ببرید؟

9-    آیه انذار(26سوره شعرا) هشدار دادن به خوشاوندان و دعوت همگانی

10-آیه ولایت (سوره مائده) خداوند پیامبر و جانشین وی نیز در پرتو موهبت خود قرار داده است

11-آیه تبلیغ (سوره مائده) ابلاغ جانشینی حضرت علی (ع) در غدیر خم

12-مقصود از مولا بودن پیامبر (ص) و علی (ع) چیست؟

پیامبر به مؤمنان از خودشان سزاوارتر و نزدیکتر است، علی (ع) سزاوارترین فرد نسبت به هر مرد و زن مؤمن است

13-دلایل روایی امامت علی(ع) را بیان کنید؟

-        حدیث منزلت، حضرت محمد(ص)  منزلت و مقام علی(ع) نسبت به خود را همان منزلت مقام هارون نسبت به موسی دانسته است به صفات پیامبری

-        حدیث سفینه،پیامبر اهل بیت خود را مانند کشتی نجات عنوان می کند

-        امامان دوازده گانه،پیامبر(ص) همواره اسلام قدرتمند و شکست ناپذیر خواهد بود و12خلیفه عزیز برآن حکومت خواهند کرد

14- دلایل عصمت امامان چیست؟

-        امامت یک منصب الهی است خداوند اطاعت مطلق از امامان را لازم شمرده و آن را همسنگ با اطاعت از خود و پیامبر دانسته است

-        براساس آیه تطهیر اراده قطعی و حتمی خداوند بر پاکی و طهارت اهل بیت و هر گونه پلیدی که گناه مصداق بارز آن است قرار گرفته است

-        براساس حدیث ثقلین اهل بیت و عترت پیامبر همسنگ با قرآن اند

15-محبت به اهل بیت چه سودی دارد؟

هرکس اهل بیت پیامبر را دوست بدارد خدا را دوست داشته و هرکس با آنها دشمنی داشته باشد خدا را دشمنی داشته و محبت به انسان با کمال و پرفضیلت خود نردبان صعود به سوی کمال است

16-مهدویت را تعریف کنید؟

از دیدگاه شیعه امامان معصوم 12 نفرند که اولین آنها امام علی(ع) وآخرین آنها حضرت مهدی(عج) است که به ازن خداوند در پس پرده غیبت است و زمانی که جهان پر از ظلم و ستم شده باشد به ازن خدا ظهور خواهد کرد و اسلام را گسترش خواهد داد

17-انواع غیبت حضرت مهدی(عج) را نام برده و چگونگی ارتباط با مردم را بیان کنید؟

غیبت صغری که شیعیان از طریق 4 نایب خاص (عثمان بن سعید،محمدبن عثمان، حسین بن نوح نوبختی، علی بن محمد سمری و غیبت کبری شیعیان باید به فقیهان عادل و آگاه مراجعه کنند

18- ازدیدگاه قرآن اولیای الهی به چند دسته هستند؟

ظاهر هست که مردم اورا می شناسند و  ولی غایب که ار نظرها پنهان است و مردم وی را نمی شناسند اما او از حال مردم با خبر است

19-نشانه های ظهور حضرت ولی عصر(عج) به دسته تقسیم می شوند؟

دو دسته حتمی و غیر حتمی 

20-وظیفه مسلمانان در دوران غیبت چیست؟

از حضرت مهدی(عج) نقل شده است که در زمان غیبت مردم برای اموور دینی و دنیایی خود باید به مجتهدان آگاه و عادل مراجعه کنند و دستورهای آنان را که جز عمل قرآن و سنت پیامبر امامان معصوم نیست سرلوحه کار خویش قرار دهند

21-سیمای جامعه انسانی در عصر ظهور چگونه است و مصادیق آنرا نام ببرید؟

ظلم و فساد رخت برمی بندد و عدل و قسط جای آن را در همه ارکان و ابعاد جامعه می گیرد مصادیق آن:

تکامل و اعتلای عقلانیت،بسط و کمال علم و معرفت و حکمت،تحقق وحدت و صمیمیت،توسعه دیانت و معنویت،تکامل اخلاق،گسترش رفاه عمومی،تحقق آزادی و عدالت فراگیر جهانی، گسترش صلح جهانی،ارتقای سطح معشیت و ریشه کن شدن فقر،صیانت و سلامت محیط زیست،افول دولت های باطل، ارتقای صنعت و فن آوری،